Šta je psihoanaliza? Prva asocijacija na psihoanalizu je Sigmund Frojd. Nastanak moderne psihoterapije kao nove naučne discipline i profesije vezuje se za psihoanalizu i za lik i delo njenog osnivača Sigmunda Frojda.
Poreklo psihoterapije mnogi autori tada vide u tadašnjim filozofskim i religioznim pogledima na prirodu čoveka, u modelima koje je nudila tadašnja nauka u zamahu svog razvoja, kao i otkrićima iz psihoterapijske prakse, gde je Frojd pronašao glavnu inspiraciju za formiranje i uobličavanje svog originalnog dela.
Šta je psihoanaliza?
Mesto rođenja psihoterapije je Beč, a vreme je kraj 19. i početak 20. veka. Dve godine se pominju kao značajni datumi. 1895. godina knjiga Frojda i Brojera pod nazivom „Studije o histeriji“ i 1900. godina kada je objavljena Frojdova knjiga „Interpretacija snova“, čime je nova nauka prvo teorijski, a zatim i metodološki zasnovana.
Prvi psihoterapijski klijent Berta Papenhajm, poznatija pod pseudoimenom Ana O, koja je patila od simptoma parcijalne paralize i halucinacija. Termin „lečenje razgovorom“ dugujemo toj, za ono doba veoma osvešćenoj ženi, koja je nakon svoje terapije pokazala interesovanje za ideje feminizma i posvetila svoj život socijalnom radu, dakle pomaganju drugima. Frojdovo antijevrejsko raspoloženje akademskih medicinskih krugova onemogućilo je da svoja naučna interesovanja u oblasti neuroloških istraživanja, Frojd se okrenuo privatnoj praksi.
Šta je psihoanaliza?
Specijalističko usavršavanje ga je povezalo sa kolegom Šarkom i Brojerom, od kojih je učio primenu metoda hipnoze u lečenju nervnih bolesti. Nezadovoljan učinkom hipnoze, on je kroz svoju praksu kreirao metode alternativne hipnozi (slobodne asocijacije, analizu snova, kasnije i analizu transfernog odnosa), koje se dobro pokazuju i kao istraživački postupci (izvor psiholoških informacija) i kao terapijske tehnike (vode poboljšanju pacijentovog stanja).
Svoju primenu teorije je video široko (na planu umetnosti, književnosti, religije, antropologije), u pogledu primene svoga metoda Frojd je bio dosta skroman. Smatrao je, naime, da je taj metod uspešan, pre svega, kod inteligentnih ljudi primarno dijagnostikovanih kategorijama histeričnog, opsesivnog i fobičnog poremećaja. Psihoanaliza je nastala iz velike patnje uzrokovane ne samo brojnim faktorima iz spoljašnjeg okruženja već i čitavim nizom tegobnih životnih iskustava.
Centralni element psihoanalitičkog procesa je transfer, pri čemu pacijenti ponovo proživljavaju svoje infantilne sukobe projektujući na analitičara osećanja ljubavi, zavisnosti i ljutnje. Osnovna metoda psihoanalize je interpretacija pacijentovih nesvesnih konflikata koji ometaju njegovo funkcionisanje tokom dana – konflikata koji izazivaju bolne simptome kao što su fobije, anksioznost, depresija i kompulzija.
Kada pacijent legne na kauč, pri čemu se analitičar izvan njegovog vidokruga, pacijent ima tendenciju da se seti više doživljaja, otpora i prenosa i može da reorganizuje misli nakon uvida-pomoću interpretacija i analitičara. Ako se fantazije mogu razumeti putem ispitivanja snova, masturbacione fantazije su takođe važne. Analitičara zanima kako pacijent reaguje na takve fantazije i kako ih izbegava.
Psihoanalitičke koncepcije su prilagođene za upotrebu kod dece pomoću tretmana kao što su: plej terapija, art terapija i pričanje priče. Tokom cele karijere, od 1920-tih do 1970-tih godina, Ana Frojd je prilagođavala psihoanalizu deci kroz igru. Te metode se i danas koriste kod dece, naručito u preadolescentnom uzrastu.
Šta je psihoanaliza?
Osnovni principi psihoanalize su: razvoj jedne osobe određuju zaboravljeni događaji u detinjstvu, a ne samo nasleđene osobine; ljudsko ponašanje i kognicija (spoznaja) su u velikoj meri određeni instiktivnim nagonima koji su ukorenjeni u nesvesnom; pokušaji da se ti nagoni osveste izazivaju otpor u vidu odbrambenih mehanizama, naručito potiskivanja.
Konflikti između svesnog i nesvesnog materijala mogu dovesti do duševnih poremećaja kao što su neuroza, razvoj neurotičnih osobina, anksioznost i depresija; nesvesni materijal se može naći u snovima i omaškama, uključujući manirizme i lapsuse; oslobađanje od posledica nesvesnog postiže se dovođenjem ovog materijala u svesno pomoću terapijske intervencije. Psihoanaliza je dugo bila, a u svesti mnogih ljudi i danas je ostala sinonim za psihoterapiju.
Autor: Lena Marković
